Ανοιχτή Αγκαλιά

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς
W3.CSS

 

Home 2011 Δυσκολίες στη μάθηση και τη συμπεριφορά – Τα «πώς» και τα γιατί»

Δυσκολίες στη μάθηση και τη συμπεριφορά – Τα «πώς» και τα γιατί»

Δυσκολίες στη μάθηση και τη συμπεριφορά – Τα «πώς» και τα γιατί»

«Δεν παίρνει τα γράμματα», «Γυρίζει σα σβούρα», «Δε συγκεντρώνεται ποτέ, έχει το μυαλό του στο παιχνίδι», «Είναι τεμπέλης», «Δεν κάνει για σχολείο»…..

Πρόκειται για συνήθεις φράσεις με τις οποίες στο παρελθόν αρκετοί γονείς και εκπαιδευτικοί συνήθιζαν να περιγράφουν συμπεριφορές των παιδιών.

Πέρασε, ωστόσο, μεγάλο χρονικό διάστημα από εκείνη την εποχή και η φράση «Γυρίζει σα σβούρα» αντικαταστάθηκε από την ορολογία Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής –Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ), ή η γνωστή πλέον Δυσλεξία πήρε τη θέση της πεποίθησης«Δεν κάνει για γράμματα».

 

Εκατοντάδες μελέτες και έρευνες έχουν μέχρι τη σύγχρονη εποχή πραγματοποιηθεί τόσο σχετικά με τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ), όσο και για το ευρύτερο σύνολο των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών. Ας γνωρίσουμε όμως αναλυτικότερα για τι ακριβώς πρόκειται.

Τι είναι η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής –Υπερκινητικότητας;Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ)- διεθνώς AttentionDeficitHyperactivityDisorder (ADHD) - είναι μια από τις πιο συχνέςνευροβιολογικές διαταραχές της παιδικής ηλικίας, η οποία συνεχίζεται κατά ένα σημαντικό ποσοστό, και στην ενήλικη ζωή. Ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών με επίσημη διάγνωση, έχουν τουλάχιστον έναν εκ των δύο γονέων αντίστοιχα με συμπτώματα της λεγόμενης ΔΕΠ-Υ. Εμφανίζεται στο 5-7% του παιδικού πληθυσμού. Η αναλογία είναι συνήθως 3:1 υπέρ των αγοριών.Φαίνεται πως η διαφορά στα δύο φύλα σχετίζεται με το γεγονός ότι τα κορίτσια τείνουν να παρουσιάζουν τον απρόσεκτο τύπο περισσότερο, παρά την έντονη κινητικότητα των αγοριών.

Ποια συμπτωματολογία εμφανίζει;Η ΔΕΠ-Υ εμφανίζει τρεις διαφορετικούς τύπους οι οποίοι είναι συνυφασμένοι με τα πυρηνικά συμπτώματά της:

  • Τύπος Απροσεξίας (δεν μπορεί να συγκεντρωθεί εύκολα, αποσπάται από άσχετα ερεθίσματα εσωτερικά ή εξωτερικά,φαίνεται να μην ακούει, δεν έχει καλή βλεμματική επαφή, δε δίνει σημασία στις λεπτομέρειες, κάνει λάθη απροσεξίας, δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες τις οποίες σαφώς γνωρίζει, αποφεύγει εργασίες που απαιτούν εντατική προσπάθεια και οργάνωση, ξεχνά τις σχολικές εργασίες, χάνει πράγματα)
  • Τύπος Παρορμητικότητας/Υπερκινητικότητας (δυσκολεύεται να παραμείνει καθισμένος/η, κουνάει χέρια, πόδια, ή στριφογυρίζει στην καρέκλασα σβούρα, κοιτά συνέχεια γύρω του/της και ενοχλεί τους άλλους, σηκώνεται όταν δεν επιτρέπεται, τρέχει και σκαρφαλώνει υπερβολικά, δεν σκέφτεται τις συνέπειες των πράξεων, απαντάει πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση, μιλάει συνεχώς και διακόπτει, δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του/της, στα παιχνίδια δεν ακολουθεί κανόνες)
  • Τύπος Συνδυασμένος

Είναι σημαντικό, ωστόσο, τα συμπτώματα αυτά να εμφανίζονται σε πολλά διαφορετικά πλαίσια ώστε να θεωρηθεί επιτυχής η διάγνωση και όχι να περιορίζονται σε ένα μόνο πλαίσιο, διότι σε αυτή την περίπτωση μπορούμε να κάνουμε λόγο για ανεπιτυχή χειρισμό και οριοθέτηση των παιδιών.

Συννοσηρότητα και ΔΕΠ-Υ: Η συγκεκριμένη διαταραχή φαίνεται πως εμφανίζει συννοσηρότητα με ποικίλες δυσκολίες όπως: ειδικές μαθησιακές διαταραχές (δυσλεξία, δυσορθογραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία), ειδικές αναπτυξιακές δυσκολίες (λόγου, συντονισμού των κινήσεων), διαταραχές εναντιωματικής συμπεριφοράς, διαταραχές άγχους και συναισθήματος. Αποτελεί, δηλαδή, σύνηθες φαινόμενο τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να αναπτύσσουν δευτερογενώς μαθησιακές δυσκολίες, παράλληλα όμως και χαμηλή ανοχή στη ματαίωση σε επίπεδο συναισθήματος. Έτσι, οι δυσκολίες αυτές διογκώνονταιόταν τα παιδιά ξεκινούν το σχολείο, εξαιτίας των αυξημένων απαιτήσεων για συγκέντρωση της προσοχής, οργάνωση, συμμόρφωση στους κανόνες και ανταπόκριση στις σχολικές εργασίες.

Θεραπεύεται η ΔΕΠ-Υ;Δεν είναι εφικτό να θεραπευτεί πλήρως η διαταραχή, μπορούμε εντούτοις, να κάνουμε λόγο για διαχείριση της συμπτωματολογίας μέσα από προγράμματα ψυχοεκπαίδευσης των γονέων, καθώς επίσης προγράμματα μαθησιακής και συναισθηματικής υποστήριξης των παιδιών. Είναι σημαντικό το παιδί να ζει σε ένα δομημένο περιβάλλον με καθημερινό πρόγραμμα θετικής ενίσχυσης των επιθυμητών συμπεριφορών και πρόγραμμα τροποποίησης των δυσλειτουργικών συμπεριφορών. Αξίζει να σημειωθεί ότι το παιδί μέσα από εξειδικευμένα θεραπευτικά προγράμματα μαθαίνει να αυτοελέγχεται, να αυτοδιορθώνεται και να αυτοκαθοδηγείται όσον αφορά στις μαθησιακές – γνωστικές απαιτήσεις, αλλά και τις κοινωνικές του δεξιότητες.

Υφίστανται σαφώς και οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, οι οποίες δεν αποτελούν δευτερογενές σύμπτωμα της ΔΕΠ-Υ, αλλά εμφανίζονται ως αναπτυξιακές διαταραχές:

Τι εννοούμε με τον όρο Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες; Ο όρος ειδική μαθησιακή δυσκολία υποδεικνύει ότι σε ορισμένους τομείς, η σχολική επίδοση του παιδιού δε φτάνει στα επίπεδα που προβλέπεται σύμφωνα με το δείκτη του φυσιολογικού του νοητικού δυναμικού, με εσωτερικές διακυμάνσεις μεταξύ λεκτικού – πρακτικού δείκτη, σε αρκετές περιπτώσεις. Αποτελούν μια ποικιλόμορφη κατηγορία αναπτυξιακών δυσκολιών που αφορούν στη μάθηση και πιο συγκεκριμένα στην επεξεργασία του γραπτού λόγου, την κατάκτηση ορθογραφημένης γραφής, αριθμητικής ή αναγνωστικής ικανότητας. Θα πρέπει σαφώς να διαχωριστούν από τις γενικές μαθησιακές δυσκολίες, οι οποίες μπορεί να σχετίζονται με χαμηλό νοητικό δυναμικό ή περιορισμένα περιβαλλοντικά ερεθίσματα.

Ποιοι μπορεί να είναι οι τύποι των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών; Υπάρχουν πολλοίτύποι αναφορικά με τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες:

  • Δυσλεξία, αποτελεί την πιο συνηθισμένη μορφή, έχει νευρολογική βάση, είναι συχνά κληρονομική, η οποία εμποδίζει την κατάκτηση της γλώσσας. Εκδηλώνεται με δυσκολίες στην έκφραση της γλώσσας, ιδιαίτερα στη φωνολογική ενημερότητα, στην αναγνωστική ευχέρεια,στη γραφή, στην ορθογραφία, μερικές φορές στην αριθμητική και στη μνήμη εργασίας. Δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης κινήτρων, αισθητηριακών δυσλειτουργιών και ανεπαρκών περιβαλλοντικών ευκαιριών.
  • Δυσαριθμησία, σχετίζεται με την κυρίαρχη δυσκολία επίλυσης προβλημάτων, διενέργειας βασικών μαθηματικών πράξεων (πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμός, διαίρεση), αναγνώρισης μαθηματικών συμβόλων, ταξινόμησης και κατανόησης του αριθμητικού συστήματος, των γεωγραφικών σημάτων και χωρικών αναπαραστάσεων.
  • Δυσαναγνωσία, εστιάζει στις αναγνωστικές δυσκολίες μη αναμενόμενες για τη χρονολογική και νοητική ηλικία. Αφορά τόσο στη δυσκολία αποκωδικοποίησης (παρατονίζουν, υιοθετούν αργό ρυθμό, πραγματοποιούν αντικαταστάσεις λέξεων/γραμμάτων – αντιμεταθέσεις – προσθήκες – παραλείψεις,παρουσιάζουν δυσκολίες στις πολυσύλλαβες λέξεις και τα συμφωνικά συμπλέγματα), όσο και στην ελλιπή κατανόηση.
  • Δυσορθογραφία, συχνάσυνοδεύει την δυσλεξία, αλλά μπορεί να υπάρχει και μόνη της χωρίς εμφανείς διαταραχές στην ανάγνωση. Η δυσορθογραφία αφορά κυρίως σε δυσκολίες στην αυτοματοποίηση των ορθογραφικών κανόνων, τους οποίους το παιδί μπορεί να γνωρίζει.
  • Δυσγραφία, βασίζεται σε νευρολογικά αίτια και πρόκειται για δυσκολία στην αυτόματη ανάκληση στη μνήμη και στον έλεγχο των συνεχομένων μυϊκών κινήσεων που χρειάζονται στη γραφή γραμμάτων, συμβόλων ή αριθμών.

Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Συναίσθημα: Είναι σαφές το γεγονός ότι τα παιδιά τα οποία εμφανίζουν δυσκολίες τέτοιας φύσεως, χαρακτηρίζονται συχνά από χαμηλή αυτοεικόνα, χαμηλή ανοχή στη ματαίωση και ενίοτε προκλητική συμπεριφορά. Η αίσθηση ότι «προσπαθούν και δεν τα καταφέρνουν», μπορεί να επιφέρει αποφευκτικές συμπεριφορές για τις σχολικές εργασίες και σταδιακά σχολική άρνηση.

Πώς διαχειριζόμαστε τις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες; Ακριβώς επειδή πρόκειται για νευρολογικής φύσεως δυσκολίες, δεν είναι εφικτό να εξαλειφθούν. Είναι εφικτό, ωστόσο, να βελτιωθεί η μαθησιακή εικόνα του παιδιού στις εκάστοτε αδυναμίες του. Με συστηματικά προγράμματα παρέμβασης και συγκεκριμένες τεχνικές, τα παιδιά μαθαίνουν να αποδέχονται τις δυσκολίες τους, μαθαίνουν να αυτοκαθοδηγούνται και να αποκτούν μεταγνωστικές δεξιότητες, οι οποίες θα τους βοηθήσουν να οργανώνουν την καινούρια, αλλά και την ήδη υπάρχουσα γνώση. Παράλληλα, η ενίσχυση της θετικής αυτοεικόνας με παροχή προνομίων, βοηθά το παιδί να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και να αξιοποιεί τις ευκαιρίες με τρόπο δυναμικό.

 

Μυρτώ Αγγελοπούλου,

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

MSc Σχολικής Ψυχολογίας, Υποψήφια Διδάκτωρ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΘΗΣΗΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ

 



 

Χορηγοί

Οι κατασκηνώσεις μας



Τοπική Ώρα

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Σήμερα έχουμε

Συνεντευξη Του Προεδρου

WebΑνοιχτή Αγκαλιά

Ο Καιρός

To τραγούδι μας